WARSCHAU 1 939
Meneer Szpilman?
Ik ben dol op uw spel en wilde u ontmoeten.
Ik heet Dorota. Ik ben de zus van Jurek.
U bloedt.
Het is niet erg.
Kom mee, Dorota.
Schrijf later een fanbrief, dit is een slecht moment.
Waarom had je haar verstopt?
- Wat moet ik meenemen? - Weinig.
Hoeveel koffers hebben we?
Zal ik het portret van oom Szymon meenemen?
Pak het in of laat het hier, neem mee wat je wilt.
Ik ben doodongerust.
Hij komt echt wel thuis.
Een koffer voor de schoenen.
Wladek is er!
Godzijdank.
- Ben je gewond? - Een sneetje.
Ik was doodsbang.
Je had je papieren toch bij je.
Als een bom op je was gevallen, hadden ze ons gevonden.
Henryk. Zulke dingen moet je niet zeggen.
Moge God dat verhoeden.
Wladek is weer thuis.
- Had ik toch gezegd. - Wat doen jullie?
Wat dacht je?
De radio werd gebombardeerd.
Zoals andere radio's.
Pak je spullen in.
- Waar gaan we heen? - Weg uit Warschau.
- Maar waarheen? - Ben je niet op de hoogte?
- Las je de krant niet? - Nee.
- Waar is de krant? - Gebruikt om dingen in te pakken.
De regering is naar Lublin vertrokken.
Alle gezonde mannen moeten een nieuwe verdedigingslinie opstellen.
In dit gebouw zijn nog slechts vrouwen.
Stellen jullie een nieuwe verdedigingslinie op
door met koffers te sjouwen?
- Pak je spullen in. - Ik ga niet weg.
Prima. Ik ga ook niet weg.
Dat is belachelijk. We moeten samen blijven.
Als ik moet sterven, sterf ik liever thuis.
Moge God dat verhoeden.
Wees eens stil. Luister.
Wij hoorden via de BBC in Londen
dat de Britse regering, die geen antwoord heeft ontvangen
van het ultimatum dat ze aan de Duitse regering stelde,
de oorlog heeft verklaard aan nazistisch Duitsland.
Fantastisch.
We kunnen vanaf nu verwachten. . .
...in de komende uren,
dat Frankrijk een soortgelijke verklaring zal afleggen.
Polen staat niet meer alleen.
Fantastisch.
Mama, dit was heerlijk.
Om zoiets te vieren, doe ik graag wat moeite.
Op Groot-Brittannië en Frankrijk.
Ik had het toch gezegd.
Alles zal goed aflopen.
5.003.
Is dat alles?
We hebben nog maar 5.003 zloty's over.
Dat zijn er 3.003 teveel.
"Nieuwe beperkingen betreffende contant geld:
Joden mogen maximaal 2.000 zloty's thuis hebben."
Wat moeten we met de rest doen?
Op een geblokkeerde rekening zetten.
Wie zou er zo stom zijn om geld te storten op een Duitse bank?
We kunnen het geld verstoppen.
Hier onder deze bloempot.
Nee, we zullen beproefde methodes gebruiken.
Tijdens de vorige oorlog
maakten we een gat in de tafel en we verstopten het geld daarin.
- En als ze de tafel meenemen? - Hoezo, de tafel meenemen?
Duitsers stappen Joodse huizen in en pikken meubels, kostbaarheden, alles.
Wat zouden ze met zo'n tafel doen?
Wat doe je in vredesnaam?
Dit is echt de beste bergplaats.
Geen mens kijkt onder een bloempot.
Luister, ik heb nagedacht.
Dat zou voor het eerst zijn.
We pakken het psychologisch aan.
We leggen het geld en horloge hier op tafel,
we bedekken het zo, goed zichtbaar.
Wat achterlijk.
De Duitsers zullen overal zoeken, maar zien dit niet.
Zoiets stoms heb ik nog nooit gehoord.
Natuurlijk zullen ze dit zien.
Idioot.
Jij vindt mij achterlijk?
Dat is voortreffelijk.
Dat gaat uren duren.
We hebben geen haast.
Hoe haal je er ze weer uit?
Leg dat eens uit.
Eén voor één.
Rustig allemaal. Stilte.
Als advocate houdt ze van orde.
We leggen het horloge onder de plant en doen het geld in de viool.
Zou ik er nog op kunnen spelen?
Daar komt u wel achter.
Jurek? Met Wladek Szpilman.
Wladek. Hoe gaat het?
Prima, dank je. En jij?
Goed, gezien de omstandigheden.
Ik weet waarom je me belt.
Er valt niets te doen, ze weigeren dat de radio uitzendt.
Dat weet ik, maar...
Geen muziek, zelfs geen radio meer voor de Polen.
Maar je vindt vast wel werk. Een pianist zoals jij, Wladek...
Misschien wel, misschien niet.
Ik wil je niet beledigen,
maar ik belde niet voor mijn toekomstige carrière.
Ik zeurde al wekenlang,
eindelijk gaf Jurek toe en hij zei dat ik mee mocht komen.
Dus kwam ik en toen werd de radio gebombardeerd.
U te mogen ontmoeten was echt geweldig.
Meent u dat?
Onvergetelijk.
- Ik bewonder uw spel, Mr Szpilman. - Wladek.
Niemand interpreteert Chopin zoals u.
Is dit een compliment?
Reken maar!
Ik maakte een grapje.
Zullen we koffie drinken in het Paradiso?
Graag.
- En wat doet u? - Ik maakte net het conservatorium af.
- Bent u musicienne? - Nog maar net.
- Welk instrument? - Cello.
Ik zie heel graag een vrouw cello spelen.
VOOR JODEN VERBODEN
Schandelijk. Hoe durven ze?
Ze willen betere nazi's zijn dan Hitler.
Ik ga me binnen beklagen.
Dat is geen goed idee, geloof mij maar.
Het is zo vernederend. Iemand zoals u.
We gaan ergens anders heen.
- We kunnen in het park wandelen. - Dat kan niet.
Officiële verordening: Joden niet toegestaan in het park.
- Maakt u weer een grapje? - Nee, het is waar.
Ik zou graag op een bankje met u zitten,
maar een andere verordening verbiedt dat Joden dat mogen.
Dit is absurd.
Wat we wel mogen, is hier staan en praten.
Dat is toegestaan, geloof ik.
U speelt dus cello?
Wie is uw lievelingscomponist? Chopin? Echt waar?
Dan moet u zijn sonate voor cello instuderen.
En u dan, Wladek?
Misschien zou ik u op piano kunnen begeleiden.
Meneer Szpilman...
U bent werkelijk fantastisch.
Noem me alstublieft Wladek.
"Betreffende emblemen voor Joden in het district van Warschau.
Ik beveel dat alle Joden in Warschau
buitenshuis zichtbare emblemen moeten dragen.
Deze verordening gaat van kracht vanaf 1 december 1 939
en is van toepassing op alle Joden vanaf 1 2 jaar.
Het embleem moet op de rechtermouw worden gedragen
en is de afbeelding van de davidster, blauw op witte achtergrond.
De achtergrond moet zodanig groot zijn
dat de ster van punt tot punt een afmeting van 8 cm zal hebben.
De lengte van de sterpunten moet 1 cm zijn.
Elke Jood die deze verordening niet opvolgt,
zal streng worden gestraft.
De gouverneur van het district Warschau,
dr. Fischer."
Ik ga dat niet dragen.
Ik ook niet. Ik weiger zo'n brandmerk.
Laat eens zien.
Moeten we die mouwbanden zelf kopen?
- Waar kunnen we ze verkrijgen? - Nergens. We gaan ze niet dragen.
U daar!
Kom hier.
Waarom heeft u ons niet begroet?
Neem me niet kwalijk.
Het trottoir is verboden voor u.
In de goot lopen.
- Heb je dit gezien? - Wat? Ik ben aan het werk.
Wat is dit?
Hier gaan ze ons plaatsen.
Hoezo, ons plaatsen?
"Op bevel van dr. Fischer, gouverneur van het district Warschau,
betreffende de vestiging van een Joodse wijk in Warschau.
Er zal een Joodse wijk komen waar alle Joden uit Warschau
of zij die naar Warschau komen, moeten verblijven."
Kijk hier eens.
"Elke Jood die buiten het voorgeschreven gebied woont,
moet naar de Joodse wijk verhuizen vóór 31 oktober, 1 940."
We passen er nooit in.
Het is te klein, er wonen 400.000 Joden in Warschau.
Nee, 360.000, dus kan het makkelijk.
Mama, wat is er?
20 zloty's.
Dat is alles wat we nog hebben, 20 zloty's.
Wat kan ik met 20 zloty's kopen?
Ik heb er genoeg van steeds maar aardappels te koken.
Dat is wat ik u ervoor geef.
Ik raad u aan het te accepteren, niemand zal u méér bieden.
- Het is een Bechstein. - 2.000. U kunt het beter aannemen.
Als u honger heeft, eet u dan uw piano op?
Wegwezen, vuile dief.
We geven het nog liever weg.
Bent u niet goed wijs?
Jullie zijn gek.
Ik bewijs u een dienst.
Ik geef u er 2.000 voor en ik betaal de verhuizing ervan.
U hebt niets te eten.
U bent gek.
Neem het aan.
31 OKTOBER 1 940
Ik wilde niet komen.
Ik wilde dit niet zien, maar...
Ik kon het niet nalaten.
Hoe gaat het?
- Goed. - Fijn.
Eigenlijk niet goed.
Ze hebben mijn neef aangehouden.
Jurek zegt dat hij wel weer vrijkomt.
Dit is schandalig.
Het zal niet lang duren.
Dat dacht ik ook, maar...
Het is veel te absurd.
We zien elkaar weer...
Binnenkort.
Tot ziens.
Eerlijk gezegd
had ik erger verwacht.
Waar gaan we slapen?
Ik in de keuken met de meisjes.
Jij, Henryk en papa, hier.
Kijk.
Kom eens kijken.
Papa!
Heb je wat verkocht?
Eén boek. "De idioot" van Dostojevsky.
Voor 3 zloty's.
- Beter dan gisteren. - Drie armzalige zloty's.
Terwijl sommigen miljoenen verdienen.
- Dat weet ik. - Je weet niet alles.
Ze kopen bewakers om die dan een oogje dichtknijpen.
Ze brengen karrenvol binnen met voedsel, tabak, drank,
Franse cosmetica, maar zien de stervende armelui niet.
Hebt u misschien mijn man gezien, Izaac Szerman?
Een knappe lange man, met een korte grijze baard.
Nee, het spijt me.
Tot ziens, en slaap zacht.
Maar als u hem ziet, schrijf me dan.
Izaac Szerman.
Waarom loopt er een niet-Joodse straat midden door onze wijk?
Kunnen ze niet om ons heen?
Maakt u zich geen zorgen, ze gaan een brug bouwen.
Een brug? De schlemielen!
De Duitsers vinden zichzelf zo intelligent.
Nou, ik vind ze ongelooflijk stom.
Ik moet een gezin onderhouden.
Ik sta hier uren te wachten tot ze ons erdoor laten.
Denken ze soms dat ik naar de muziek kom luisteren?
Wat is er?
Verveel je je?
Dan moet je meer bewegen.
Inderdaad. Dansen!
Dansen.
Prima zo.
En jij dan? Wil je niet dansen?
Dan maken we nu de straat vrij
voor een Joodse dansplek.
Toe dan.
Jij. Ja, jullie beiden.
Sneller.
Dansen.
Sneller! Stelletje slappe Joden.
Sneller, zei ik.
Wat vrolijker, zeg.
Daar zijn ze.
Itzak Heller wacht op jullie.
- Wat is er? - Drink een kop thee.
We lunchen zodra de meisjes er zijn.
Wat doe jij hier?
Hij nam zijn eigen gebak mee.
Zijn vader heropende zijn juwelierszaak en het loopt goed, niet?
Verbazingwekkend. De juwelenhandel.
- We rekruteren. - Wie?
Doe niet zo scherpzinnig. Ik kom als vriend.
Joden komen uit het hele land.
We zijn met bijna 500.000. Er zijn Joodse agenten nodig.
Méér Joodse politie.
Wil je dat ik Joden in elkaar knuppel op de Gestapo-manier?
- Iemand moet het doen. - Waarom ik?
Neem je niet alleen rijkeluiszoontjes aan?
Bekijk mijn vader eens, en ons...
Juist daarom bied ik jullie een beter leven aan.
Wil je nog langer proberen te overleven door boeken te verkopen?
Inderdaad.
Ik wil jullie een dienst verlenen.
En jij, Wladek, de pianist? De politie heeft een prima jazzband
die je met open armen zal ontvangen. Je hebt geen werk.
Dank je, ik heb werk.
Natuurlijk.
Het spijt me, Wladek. Hij wil dat je ophoudt.
Wie wil dat ik stop?
Zie de gunstige kant ervan in.
Je zit in het kleine getto met het intellect.
Je bent beter af dan wij.
Het grote getto is een beerput.
Jehuda, geef me iets te doen.
Je bent een artiest, je montert de mensen op. Je doet al genoeg.
Ik wil helpen, iets doen.
Je bent veel te bekend, en weet je wat...
Musici zijn geen goede samenzweerders.
Jullie zijn veel te...
veel te muzikaal.
- Wie is dat? - Majorek.
Er hangen aankondigingen, ze gaan ongewensten verwijderen.
Die aankondigingen verbranden we.
Hallo, Symche.
Dolek.
Mevrouw Zyskind.
Jehuda, hard aan het werk?
Dit is de beste pianist van Polen. Misschien van de wereld.
Wladyslaw Szpilman... Dit is Majorek.
Ik heb van u gehoord, maar ik hoorde u nooit spelen.
Majorek was bij het leger.
Een briljante man. Zijn enige zwakke plek
is dat hij geen socialist is.
Je moet gaan, het is bijna spertijd.
Weet je wat onze oplage nu is?
500 exemplaren.
Weet je hoeveel lezers elk exemplaar bereikt?
Twintig. Dat zijn dus 1 0.000 lezers.
Zo begint de opstand.
Majorek verbergt ze in zijn onderbroek en laat de krant in de wc liggen.
Ik ga vaak naar de wc.
Duitsers gaan nooit naar Joodse wc's.
Die zijn te schoon.
Verdomme!
Die vuile ratten.
Stop daarmee.
Kom jongen.
Je moet gaan staan.
Sta alsjeblieft.
Alsjeblieft, vanavond geen gesprekken
over vervelende dingen.
Laten we van de maaltijd genieten.
Dan vertel ik iets grappigs. Kennen jullie dokter Raszeja?
- De chirurg? - Ja.
Hij mocht van de Duitsers het getto in om te opereren.
Mocht een Pool een Jood opereren?
Hij kreeg een pas. Hoe dan ook...
Hij verdooft de patiënt en begint te opereren.
Bij de eerste incisie, valt de SS binnen,
doodt de patiënt, dokter Raszeja en alle andere aanwezigen.
Is dat niet grappig?
De verdoofde patiënt heeft niets gevoeld.
Ik zei: Geen vervelende dingen.
Toe nou. Waar is jullie gevoel voor humor?
Het is niet leuk.
Weet je wat wél leuk is? Jij met je idiote stropdas.
Wat heeft mijn stropdas hiermee te maken?
- Ik draag hem voor mijn werk. - Werk?
Ik werk.
Je speelt piano voor alle getto-parasieten.
Parasieten...
Jongens.
Ze geven niks om de ellende van anderen.
Krijg ik de schuld van hun apathie?
Ze zien niet eens wat er rondom hen gebeurt.
- Ik beschuldig de Amerikanen. - Voor mijn stropdas?
De Amerikaanse Joden. Een talrijke groep.
Wat hebben zij voor ons gedaan? Hier sterven mensen,
hier is niets te eten.
De Joodse bankiers
moeten de VS overtuigen de oorlog aan Duitsland te verklaren.
Licht uit!
Opstaan!
Jij daar. Opstaan!
Naar buiten ermee!
En nu hardlopen!
Ik ben de zus van meneer Szpilman.
Goed. U niet.
- Wat is er? - Het is vreselijk.
Ze zitten mensen op straat na. Ze hebben Henryk meegenomen.
Ga naar huis, ik zal kijken wat ik kan doen.
Hebt u toevallig mijn man gezien, Izaac Szerman?
Helaas niet.
Een knappe lange man met een korte grijze baard.
Als u hem ziet, schrijf me dan. Niet vergeten, Izaac Szerman.
Sneller!
Wat gebeurt hier?
Ze pakten mijn kleinzoon op. Ze halen mensen thuis op.
Wat gebeurt er daarna met ze? Ik geloof niet meer in God.
Neem me niet kwalijk.
Pardon.
Itzak.
Itzak!
Hier, Wladek Szpilman.
Henryk is daarbinnen.
Ik heb hem niet gezien.
- Hij werd opgepakt. - Da's pech.
Kun je ons helpen?
Nu heb jullie me opeens nodig.
Kun je ons helpen?
Dat kost veel.
Ik heb geen geld.
Dan kan ik niks doen. Had je je maar moeten aansluiten.
Men zegt dat je veel invloed hebt.
Wie zegt dat?
Kennissen. Je bent een belangrijke man.
- Waarom werd je opgepakt? - Je sprak met Itzak Heller...
Had ik je dat soms gevraagd?
Je bent vrij, niet?
Ging je op de knieën voor die kakkerlak?
Ik vroeg hem om hulp.
Hoeveel heb je hem betaald?
Waarmee dan? Alles wat ik verdien, gaat op aan eten.
- Ik red mezelf wel. - Ze wilden je meenemen.
Dit heeft niks met jou te maken. Ze wilden mij hebben, niet jou.
Waarom bemoei je je met andermans zaken?
Jouw probleem is dat je gek bent.
Ook dat is alleen mijn eigen zaak.
Wat is er met je?
Ben je ziek?
Honger.
Hoezo, een werkcertificaat?
Je moet een certificaat hebben...
om voor Duitsers in het getto te mogen werken, anders...
- Anders wat? - Dan word je gedeporteerd.
- De geruchten zijn dus waar. - Ze gaan ons deporteren...
...naar werkkampen, in het oosten.
Ze sluiten het kleine getto.
Mijn God.
Wladek!
Ik dacht dat je op tournee was in Londen, Parijs, New York, Chicago.
- Deze week niet. - Je ziet er vreselijk uit.
Volgens de geruchten worden we naar het oosten gedeporteerd.
Trek je die geruchten niet zo aan. Wat is het probleem?
Ik zoek een werkcertificaat voor mijn vader.
Ik heb er een voor mij en de rest van ons gezin, maar niet voor hem.
Ik heb het iedereen al gevraagd.
Waarom niet aan mij?
Doe jij in werkcertificaten dan?
Ik niet, maar Majorek wel.
Kun je me helpen? Ik heb geen geld.
Beledig ons niet. Kun je iets voor hem regelen?
Kom morgen naar de werkplaats Schultz, om 4 uur.
Wat heb jij mazzel vandaag!
Het historisch imperatief in volle actie!
Zie altijd de zonzijde...
De zonzijde...
Hoe gaat het met uw rug?
- Liever. - Liever?
Liever niet naar vragen.
Dank u.
Graag gedaan.
Het zal toch niet veel uitmaken.
Dank u, meneer Schultz.
1 5 MAART 1 942
We hebben tenminste werk in het getto.
We zijn nog steeds samen.
Allemaal naar buiten! Op het plein!
We hebben hier werk en werkcertificaten.
Jij naar links.
Jij.
De anderen kleden zich aan en melden zich hier weer.
Neem al uw spullen meer. Niet meer dan 1 5 kilo.
Waar brengt u ons heen?
Het spijt me. Ik deed mijn best.
Met de werkcertificaten en zo...
Toe nou, Wladek.
Hopelijk slaan Henryk en Halina zich er beter doorheen dan wij.
1 6 AUGUSTUS 1 942
- Waar gaan we heen? - Jullie gaan werken.
Daar zijn jullie beter af dan in dit stinkende getto.
Wat deed ik?
Waarom deed ik dat?
Hebt u wat water?
Mijn zoon sterft, hij sterft van de dorst.
Hebt u wat water?
Hoor je me?
Dit is schandalig!
We laten ons als slachtvee wegbrengen!
- Niet zo hard. - Laten we ze aanvallen.
We zijn met een half miljoen, we kunnen uit het getto ontsnappen.
Dan sterven we tenminste eervol.
Weet u zeker dat ze ons de dood insturen?
Nee, want ze zeggen niets. Maar ze willen ons duidelijk uitroeien.
Wat wilt u dan? Dat we gaan vechten?
Daarvoor zijn plannen nodig en geweren.
Waarmee kan ik vechten? Met mijn strijkstok?
De Duitsers verspillen hun krachten niet door ons te doden.
- Ze sturen ons naar werkkampen. - Reken maar.
Kijk naar deze kreupele, de ouderen, kinderen. Gaan die werken?
En uzelf dan? Draagt u nog steunbalken op uw rug?
Henryk.
Halina, Henryk!
We wilden bij jullie zijn.
Wat dom.
Waarom heb ik dat gedaan?
Ze werkt op mijn zenuwen.
Wat heeft ze in godsnaam gedaan?
Ze heeft haar baby verstikt.
Ze hadden een schuilplaats en doken er snel in.
De baby huilde precies toen de politie langskwam.
Ze smoorde zijn gehuil met haar handen en de baby stierf.
Een agent hoorde zijn laatste reutel en vond zo de schuilplek.
Wat lees je?
"Als jullie ons steken, bloeden we dan niet?
Als jullie ons kietelen, lachen we dan niet?
Als jullie ons vergiftigen, sterven we dan niet?
En als jullie ons onrecht aandoen, moeten we ons dan niet wreken?"
- Erg toepasselijk. - Daarom nam ik het mee.
De idioot.
Wat kan hij nog met dat geld doen?
Jongen, kom eens hier.
Kom eens hier.
- Hoe duur is een karamel? - 20 zloty's.
Voor één karamel? Wat ga je met dat geld doen?
20 zloty's.
Hebben we 20 zloty's? Wij allen samen?
Ik heb er tien, geloof ik.
5, 1 0, 20.
- Halina? - Wat?
Het komt misschien op een raar moment, maar...
Wat?
Ik had je graag beter gekend.
Dank je.
Szpilman.
Maak dat je wegkomt!
Papa.
Halina. Mama.
Waar ben je mee bezig, Szpilman?
Ik heb je leven gered. Ga nu weg!
Niet rennen!
Mama!
Doorlopen.
Die zijn op weg naar de smeltkroes.
Laat haar, ze is zwanger.
Wladek.
Wat doe je hier?
Zo is het nu eenmaal.
Ik...
Wij...
Zij allemaal...
Allemaal?
Misschien hebben ze geluk. Hoe sneller, hoe beter.
Het is nog niet voorbij. We blijven hier een paar dagen
totdat alles gekalmeerd is.
Ik heb een agent omgekocht die hier komt als het afgelopen is.
Linksom.
Mars.
Ik ben al 2 jaar niet buiten geweest.
Wind je niet op.
Het is van goud.
Dat is een koopje.
Iemand die je kent?
Wat een schoonheid. Wie is dat?
Een zangeres.
Ik heb haar goed gekend. Haar man is acteur.
Het zijn goede mensen.
Ik wil haar spreken.
Denk erom: Zij die Joden helpen, worden opgehangen.
Linksom.
Mars.
Halt.
Wat is dit voor bende?
Rechtsom.
Jij. Naar voren.
Jij.
Liggen!
Linksom.
Mars.
Hoe lang ben je hier al?
Sinds gisteravond.
Ik was blij je te zien.
Ze beginnen met de definitieve toewijzingen.
We weten wat dat betekent.
We stuurden iemand op pad.
Zygmund, een goeie vent.
Hij moest de treinen volgen die Warschau uitgaan.
Hij kwam aan in Sokolov.
Daar scheiden de spoorlijnen zich.
Eén spoor leidt naar Treblinka.
Elke dag komen mensen aan uit Warschau in goederentreinen,
worden gesplitst naar Treblinka en komen leeg terug.
Er wordt nooit voedsel vervoerd via die spoorlijn.
Het station en omstreken van Treblinka zijn verboden voor burgers.
Ze roeien ons uit.
Het zal ze weinig tijd kosten.
We zijn nog maar met 60.000 over.
We waren ruim een half miljoen...
Veel jongeren zijn nog in leven.
Deze keer gaan we wel vechten.
We zijn in goede conditie.
We zijn goed georganiseerd.
We zijn er klaar voor.
Als je hulp nodig hebt...
Jij.
Hier komen.
Het spijt me.
Ik weet niet wat ik deed.
Alstublieft.
Haal hem weg.
Hopelijk ben je beter in pianospelen dan in stenen dragen.
Als hij zo doorgaat, is ie er zo geweest.
Ik probeer iets beters te vinden.
Trubbels.
Alle Joden aantreden! Alleen Joden!
Polen moeten gewoon doorwerken.
Alleen Joden.
Ik heb goed nieuws voor jullie.
Het gerucht ging dat wij jullie willen...
willen hervestigen...
Ik beloof jullie dat voor nu en voor de toekomst
er niets werd gepland.
Begrepen?
Om die reden
hingen we informatie op de muur,
om jullie onze goede wil te tonen.
Jullie moeten één man aanwijzen die toestemming krijgt
om elke dag naar de stad te gaan
en die 3 kilo aardappels
mag ophalen. Begrepen?
En één brood per arbeider.
Waarom zouden we zoiets doen voor jullie
als we jullie zouden hervestigen?
Jullie kunnen goed onderhandelen
met de dingen die je niet opeet.
Dat is toch waar jullie, de Joden, goed in zijn, niet?
Geld verdienen?
Nu weer aan het werk.
Die ene met dat touw.
De andere met ijzerdraad.
Nu.
Majorek.
Wil je mij een dienst verlenen?
Ik wil hier weg.
Hier weggaan is makkelijk.
Buiten overleven is moeilijk.
Dat weet ik.
Afgelopen zomer werkte ik een dag op de Zelazna Brama.
Daar zag ik een kennis,
een zangeres. Haar man is acteur.
Ik noteerde hun naam en adres. Als ze er nog steeds zijn...
Janina Godlewska en Andrzej Bogucki.
Het zijn goede mensen.
Kun je contact met ze opnemen?
Je gaat elke dag naar de stad.
Wil je ze vragen me te helpen?
Heb je een pleister?
Wat voer je in je schild?
Niets.
Wat zit daarin?
We kregen toestemming voedsel het getto in te voeren.
3 kilo aardappels en een brood per...
Maak open.
Alleen maar aardappels en brood.
Je liegt. Dat ruik ik hier zelfs.
Maak open.
Aardappels...
Altijd hetzelfde liedje.
Geef een Jood een vinger,
en hij neemt de hele hand.
Lieg nog één keer tegen me, en dan schiet ik je persoonlijk neer.
Ik zocht je vrienden.
Ze wonen daar niet meer, maar...
Had je contact met ze?
- Wees klaar om te vertrekken. - Wanneer?
Binnenkort.
Even wachten.
Wat is hier gaande?
Ik zal jullie discipline bijbrengen, vuile Joden!
Weet je waarom we jullie in elkaar slaan?
Weet je waarom we jullie slaan?
Waarom?
Om nieuwjaar te vieren.
Klaar. Mars!
Vooruit.
En zing!
Iets vrolijks.
Goed luid zingen!
Alle rangen tezamen Volg de Witte Adelaar
Kom op voor jezelf en vecht Tegen onze aartsvijand
Schutters, leg aan Schenk ze het hellevuur
Wij verwerpen
Het juk van slavernij
We straffen en verslaan Zij die de natie verkrachten
We vernietigen de knoet Om onze waardigheid te redden
Pardon.
Ik ben zo vies en vuil.
We hebben niet veel tijd. Kom mee.
Je moet je haasten.
Kijk of dit past.
Je zult steeds van plek veranderen.
De Duitsers pakken nu zonder enig onderscheid op,
Joden, geen-Joden, wie dan ook, iedereen.
Je moet je scheren. Scheergerei ligt op de plank.
Ene Marek Gebzynski neemt je onder zijn hoede.
Je slaapt vannacht bij hem.
Daarna zoeken we een plek voor je.
Ik zal eten komen brengen.
Vooruit, we gaan.
Ik laat u zien waar u zult slapen.
U moet hier blijven tot morgenmiddag.
We vonden een flat voor u. Vlakbij de muur van het getto,
maar wel veilig.
Het is niet gerieflijk.
Dat geeft niet.
Ik neem dat wel.
Ga naar de voorkant, naar de Duitse sectie.
Ik doe nu de gordijnen dicht.
Maar overdag moeten ze open blijven.
Aan deze kant van de muur is 't beter, hè?
Ja.
Soms weet ik niet aan welke kant van de muur ik sta.
Brood, aardappels, uien...
Ik kom weer terug en Janina zal u twee keer per week opzoeken.
Met voedsel en om te kijken hoe 't gaat.
Bedankt.
Dit is erg belangrijk...
In geval van nood, uiterste nood,
moet u hierheen gaan.
Hoe kon je dat nou vergeten, puppy?
Ik ben 't gewoon vergeten, poesje.
Weet je wat! Jij... je behandelt me als een stuk vuil.
Omdat je een stuk vuil bent!
- Vies varken! - Vette koe.
Je bent 'n vies varken!
Soort zoekt soort.
Maar je speelt als een engeltje, poesje.
Waarom luister je dan niet?
Ik luisterde wél.
Leugenaar, je sliep. Varken!
1 9 APRIL 1 943
Vuur!
Naar buiten met die smeerlappen.
Bevel uitgevoerd.
1 6 MEI 1 943
Hier hadden ze zich verschanst.
Bedankt.
Ik had eerder willen komen, maar...
Niemand dacht dat ze zo lang weerstand zouden bieden.
Ik had er moeten blijven.
Ik had mee moeten vechten.
Houd op. Het is afgelopen nu.
Wees trots dat het plaatsvond.
Ze hebben vreselijk goed gevochten.
Inderdaad.
De Duitsers ook.
Ze zijn perplex. Dit hadden ze niet verwacht.
Joden die terugvechten.
Wie had dat ooit gedacht?
Wat had het voor nut?
Voor nut?
Dat had ik niet van je verwacht.
Ze stierven eervol, dat is het nut ervan.
En verder?
Nu komen de Polen in opstand.
Wij zijn er klaar voor.
We zullen ook vechten. Let maar op.
Pak uw spullen.
U moet weg.
Waarom?
Ik ben op de vlucht.
De Gestapo vond onze wapens en arresteerde Janina en Andrzej.
Ze zullen deze plek ook ontdekken, u moet onmiddellijk weg.
Waar moet ik dan heen?
Ik ga niet weg.
Kan ik niet hier blijven?
Dat moet u zelf besluiten.
Maar als ze binnenstormen, spring dan uit 't raam.
Laat u niet levend arresteren.
Ik heb gif bij me, mij krijgen ze niet levend.
Doe open!
Doe open of we roepen de politie.
Woont u hier?
U staat niet geregistreerd.
Ik kwam een vriend opzoeken, maar hij is niet thuis.
Hebt u papieren?
Laat uw identiteitsbewijs zien!
Ik wil uw papieren zien!
Het is een Jood!
Hou die Jood tegen!
Laat hem niet ontsnappen!
Ja?
Meneer Gebzynski stuurde me hierheen.
Wladyslaw Szpilman.
Dorota.
Kom binnen.
Neem me niet kwalijk.
Men gaf me dit adres. Ik zoek ene meneer Dzikiewicz.
Michal Dzikiewicz is mijn echtgenoot.
Kom verder.
Ga zitten.
Ik heb hulp nodig.
Hij komt thuis voor spertijd begint.
Ik was ondergedoken.
Ik zoek een nieuwe plek.
Hij komt zo.
Hoe lang bent u al getrouwd?
Sinds een jaar.
Hoe gaat het met Jurek?
Hij is dood.
Wanneer komt de baby?
Met Kerst.
Het is geen goede tijd om kinderen te krijgen, maar...
Dit is mijn man.
Wladyslaw Szpilman.
Marek Gebzynski stuurde hem.
Oh ja, ik herinner het me.
Ik mocht slechts in noodgeval komen.
Maakt u zich geen zorgen.
Vanavond blijft u hier. U slaapt op de bank.
Neem me niet kwalijk...
Hebt u misschien een stuk brood?
Natuurlijk. We gaan zo eten.
Ga zitten.
Ga alstublieft zitten.
Dank u.
Dit is een Duitse zone.
Dat is het ziekenhuis voor gewonden van het Russische front.
Ernaast, de Schutzpolizei.
Dit is de veiligste plek.
Midden in het hol van de leeuw.
Ik sluit u op.
Niemand weet dat u hier bent, dus maak geen geluid.
Gaat alles goed?
Ja, dank u.
Dit is Antek Szalas.
Hij zal voor u zorgen.
Aangenaam.
Ik gaf hem een sleutel van de flat.
Hij komt u eten brengen.
Hij zit bij de ondergrondse. Het is een goede man.
Herinnert u zich mij niet?
Ik denk van niet.
Ik was technicus bij de radio van Warschau.
Ik zag u bijna elke dag.
Het spijt me, ik herinner me u niet.
Het geeft niet.
Maakt u zich maar geen zorgen, ik zal vaak langskomen.
De geallieerden bombarderen Duitsland, elke nacht.
Keulen, Hamburg, Berlijn.
En de Russen geven ze ervan langs. Dit is het begin van het einde.
Laten we het hopen.
Nog steeds in leven.
Worst.
Brood.
Hebt u nog wodka?
Hoe lang moet ik hiermee doen?
Niet lang meer.
Ik heb geelzucht, denk ik.
Dat is niet erg. U ziet er alleen maar raar uit.
Mijn opa kreeg de bons toen hij geelzucht had.
Proost.
Waarom kwam u niet eerder? Ik wacht al twee weken en...
Problemen.
Geld.
Ik heb geld nodig om eten te kopen. Ik moet dingen zien te verkopen,
dat is niet eenvoudig.
Verkoop dit.
Eten is belangrijker dan tijd.
Och, zou ik bijna vergeten...
De geallieerden zijn in Frankrijk. De Russen staan voor de deur.
Die zullen de Duitsers verpletteren.
Vanaf nu, op elk moment.
Ik wist 't.
Ik wist dat dit zou gebeuren.
- Ik ga een dokter halen. - Dat is veel te gevaarlijk.
- Dokter Luczak is betrouwbaar. - Luczak is kinderarts.
Hij is arts.
Blijf hier. Ik ga erheen.
We kwamen gedag zeggen.
We gaan naar mijn moeder in Otwock.
De baby is daar al, het is er veiliger.
Men zegt dat de opstand elk moment kan uitbreken.
Szalas verdient de doodstraf.
Hij haalde geld voor u op in heel Warschau.
Blijkbaar was men erg gul.
Hij ontving een aardige som geld.
Lieve hemel.
Lever zo groot als een voetbal. Ontstoken galblaas.
Maar hij zal het overleven.
Hij heeft levulose nodig, maar dat is moeilijk te vinden.
Kunt u hem blijven verzorgen?
Wie weet?
Niet praten, u moet rusten.
Ik bracht voedsel mee.
Ik maak nu iets klaar en daarna vertrekken we.
1 AUGUSTUS 1 944
Naar buiten. De straat op!
De Duitsers omcirkelen het gebouw.
Help me!
Ik ben op de vierde.
Hier zie ik niks.
Ga op het dak kijken.
Ik ben op de zolder.
Hier is niemand.
Kom weer naar beneden.
Goed, ik kom naar beneden.
Wat doet u hier?
Wie bent u?
Verstaat u me?
Ja.
Wat doet u dan?
Ik wilde dat blik openen.
Woont u hier?
Werkt u hier?
Nee.
Wat is uw beroep?
Ik ben...
Ik was pianist.
Kom eens mee.
Speel eens iets.
Duikt u hier onder?
Joods?
Waar verstopt u zich?
Op zolder.
Laat eens zien.
Hebt u iets te eten?
Goedendag.
Jood.
Neem me niet kwalijk,
wat is dat, al die schoten?
De Russen, aan de overkant van de rivier.
U moet het nog enkele weken volhouden.
Wat gebeurt er?
Wij vertrekken.
Zijn de Russen er?
Nog niet.
Hoe kan ik u bedanken?
Bedank God, niet mij.
Hij zal besluiten wie dit overleeft.
Dat is althans wat we moeten geloven.
En u dan?
Ik heb er nog eentje.
Een warmere.
Wat gaat u doen als dit allemaal voorbij is?
Ik ga weer pianospelen voor de Poolse radio.
Vertel me uw naam, dan zal ik erop letten.
Szpilman.
Toepasselijke naam voor een pianist.
Een Duitser!
Niet schieten, ik ben Pools!
Ik ben Pools.
Naar buiten met je handen omhoog!
Ik ben Pools.
Alstublieft.
Kom naar beneden!
Ik ben Pools.
Pools.
Hij is Pools.
Waarom heb je die rotjas aan?
Ik heb het koud.
Kijk nou eens.
Vuile rotmoffen!
Moordenaars!
Moordenaars.
Klootzakken!
Moordenaars!
Bekijk jezelf nu eens.
Jullie namen me alles af.
Van mij, een musicus.
Je pakte mijn viool, je ontnam me mijn ziel.
Musicus.
Bent u musicus?
Kent u toevallig...
Szpilman, een pianist die voor de radio speelt?
Natuurlijk ken ik Szpilman.
Ik heb hem geholpen toen hij ondergedoken zat.
Zeg hem dat ik hier ben.
Vraag hem mij te helpen.
Hoe heet u?
Wat?
Hier was het. Ik weet het zeker.
Nu is het er niet meer.
Ik heb ze uitgescholden. Ik ben er niet trots op.
Ik stond waar jij nu staat.
Er was prikkeldraad en die Duitser liep naar me toe.
Je hebt zijn naam niet verstaan?
Nee.
Ik ga naar de fabriek, misschien weten zij iets.
Szpilman verbleef in Warschau
tot aan zijn dood op 6 juli 2000. Hij was toen 88 jaar oud.
De naam van de Duitse officier was Wilm Hosenfeld
We weten slechts dat hij stierf in een Sovjetkrijgsgevangenenkamp in 1 952
Tekst: Caroline Hartman